blueschools · directory from the College of Exploration
Geboren in Portugal · 201760+ landenOceaangeletterdheid K–12

Kleine golven
maken de grote oceaan.

Een directory van de Blauwe Scholen wereldwijd — een beweging die begon in Portugal, zich verspreidde over Europa en de hele Atlantische Oceaan, en vandaag een wereldwijd netwerk is, gecoördineerd door IOC-UNESCO, dat de oceaan in klaslokalen brengt in meer dan zestig landen.

Verken de netwerken Hoe het begon
01 — De netwerken

Vijf netwerken, één oceaan.

De Blauwe Scholen werken als een federatie van nationale en regionale programma's. Elk netwerk heeft zijn eigen certificeringsproces en zijn eigen taal, maar alle delen dezelfde missie: een generatie vormen met oceaangeletterdheid. Verken het programma dat het dichtst bij u staat.

◦ Wereldwijd · IOC-UNESCOGelanceerd in 2024

Wereldwijd Blue School-Netwerk

Intergouvernementele Oceanografische Commissie van UNESCO

Het wereldwijde paraplunetwerk, formeel gelanceerd door IOC-UNESCO in 2024 als het mondiale platform van Blauwe Scholen. Een open ruimte voor landen die nog geen nationaal programma hebben, en coördinatielaag tussen de regionale netwerken.

60+landen
2024start
IOC-UNESCOgastheer
oceanliteracy.unesco.org
◦ Portugal · De oorsprong2017

Escola Azul

Het eerste nationale programma ter wereld

Het eerste nationale Blue School-netwerk ter wereld, in 2017 gelanceerd door het Portugese Directoraat-Generaal Maritiem Beleid (DGPM). Het gestructureerde, interdisciplinaire model werd het referentiemodel voor alles wat volgde.

603scholen
130kleerlingen
132partners
escolaazul.pt
◦ Europa · EU4Ocean2019

Netwerk van Europese Blauwe Scholen

Een pijler van de EU4Ocean-Coalitie

In 2019 opgericht met financiering van de Europese Commissie, certificeert het NEBS vandaag 504+ Blauwe Scholen in de 27 EU-lidstaten en in landen geassocieerd met Horizon Europe. Nederland is actief: Scholen aan Zee in Den Helder werd in 2022 de eerste Nederlandse VO Blue School, Vonk volgde met zeven certificaten in 2025.

504+scholen in Europa
27EU-lidstaten
European Maritime Forum
◦ Atlantisch bekken2020

All-Atlantic Blue Schools-Netwerk

Transatlantische samenwerking

Gezamenlijk gecoördineerd door Portugal, Brazilië en Argentinië, omspant het AA-BSN de hele Atlantische Oceaan: Angola, Kaapverdië, Canada, Frankrijk, Honduras, Ierland, Mexico, Marokko, Namibië, Nigeria, Sao Tomé en Principe, Zuid-Afrika, Verenigd Koninkrijk, Uruguay en andere.

16+landen
2020oprichting
allatlanticblueschools.com
◦ VS2022

USA Blue Schools

National Marine Educators Association (NMEA)

Het Amerikaanse hoofdstuk, gehuisvest door NMEA met steun van het Education Office van NOAA. Door de UN Ocean Decade erkend project, dat K–12-scholen verbindt met hun lokale stroomgebieden en de wereldwijde oceaan via interdisciplinair, actiegericht leren.

50+scholen
UN Ocean Decadeerkend
marine-ed.org/usablueschools
02 — Geschiedenis

Van een Portugees pilotproject naar een wereldwijde federatie.

Het idee van de Blauwe Scholen ontstond in het midden van de jaren 2010, in discussies over oceaangeletterdheid op EMSEA-conferenties en in het Europese Sea Change-project. Portugal was het eerste land dat het in de praktijk bracht. De rest volgde.

Midden jaren 2010

Het idee krijgt vorm

Onderwijzers op EMSEA-conferenties (Europese Vereniging van Opvoeders in Mariene Wetenschappen) en in het Sea Change-project signaleren een leemte: het milieuonderwijs behandelt oceaangeletterdheid niet als een gestructureerd, langetermijnengagement van de school.

2017

Escola Azul start in Portugal

Het Directoraat-Generaal Maritiem Beleid, samen met het Ministerie van de Zee en het Ministerie van Onderwijs, lanceert het eerste nationale Blue School-programma ter wereld. De gestructureerde, interdisciplinaire aanpak wordt het internationale referentiemodel.

2019

Europa wordt blauw

De Europese Commissie richt het Netwerk van Europese Blauwe Scholen op in het kader van de EU4Ocean-Coalitie, gefinancierd via DG MARE. De certificering staat open voor scholen in alle EU-lidstaten, inclusief Nederland.

2022

Scholen aan Zee — de eerste Nederlandse VO Blue School

Op 13 september 2022 ontvangt Scholen aan Zee in Den Helder als eerste Nederlandse school voor voortgezet onderwijs het Blue School-certificaat. Een mijlpaal voor oceaangeletterdheid in het Nederlandse onderwijs.

2024

Blue School in motion

In het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht komen universiteiten, NIOZ, TNO, NPO Klokhuis, NGO's zoals Wave Makers en Fresk, en Scholen aan Zee bijeen om te bespreken hoe de 7 UNESCO ocean principles een plaats kunnen krijgen in het Nederlandse onderwijs.

2024

Een wereldwijd netwerk

De Intergouvernementele Oceanografische Commissie van UNESCO lanceert formeel het Wereldwijde Blue School-Netwerk als wereldwijd kader, dat ongeveer 60 landen verbindt onder één gezamenlijk kader.

2025

Vonk ontvangt zeven certificaten

Vonk uit Noord-Holland ontvangt zeven Blue School-certificaten voor projecten over maritieme noodsituaties, film, techniek, duurzaamheid en onderwijsontwikkeling — een krachtig signaal dat oceaangeletterdheid breed kan worden verankerd in Nederlands onderwijs.

03 — Het kader

Zeven essentiële principes van oceaangeletterdheid.

Elk Blue School-programma, in welk land dan ook, is gebaseerd op het Kader voor Oceaangeletterdheid — zeven principes die beschrijven wat elke persoon met oceaangeletterdheid zou moeten weten.

01
De aarde heeft één grote oceaan met vele kenmerken.
02
De oceaan en het leven erin vormen de kenmerken van de aarde.
03
De oceaan heeft grote invloed op weer en klimaat.
04
De oceaan maakt de aarde bewoonbaar.
05
De oceaan herbergt een enorme diversiteit aan leven en ecosystemen.
06
De oceaan en de mens zijn onlosmakelijk verbonden.
07
De oceaan is grotendeels nog onontgonnen.
04 — Nederland & de Noordzee

Het Nederlandse ecosysteem van oceaangeletterdheid.

Nederland — een zeevarend land bij uitstek — bouwt een groeiend netwerk van Blauwe Scholen op. Scholen aan Zee in Den Helder opende de weg in 2022. Samen met kennisinstellingen zoals NIOZ, TNO en publieke omroep zoals NPO Klokhuis wordt oceaangeletterdheid langzaam verankerd in het Nederlandse onderwijs.

Den Helder · Pionier

Scholen aan Zee

De enige voortgezet onderwijs Blue School van Nederland, gecertificeerd in september 2022. Brede scholengemeenschap in Den Helder met maritieme projecten, van vmbo-basis tot gymnasium. Opent via Blue School de deuren naar internationalisering.

scholenaanzee.nl →
Noord-Holland · MBO

Vonk

Ontving in 2025 maar liefst zeven Blue School-certificaten — het eerste Nederlandse mbo-instituut dat zo breed bijdraagt aan oceaangeletterdheid. Projecten over maritieme noodsituaties, film, techniek, duurzaamheid en onderwijsontwikkeling.

vonknh.nl →
Texel · Onderzoek

NIOZ

Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee. Wetenschappelijke partner voor scholen die hun Blue School-projecten willen verankeren in actuele mariene wetenschap.

nioz.nl →
Publieke omroep

NPO Klokhuis

Het kinderprogramma van de publieke omroep is partner in het verhaal over oceaangeletterdheid in Nederland — verhalen die de bijzondere band tussen mens en zee tot leven brengen voor de volgende generatie.

npo.nl →
NGO · Jeugd

Wave Makers

Nederlandse organisatie die jongeren inspireert om zich in te zetten voor de oceaan. Partner in het "Blue School in motion"-netwerk en regelmatig betrokken bij schoolprojecten.

wavemakersunited.com →
Certificering · EU

Hoe word je een Blue School?

Als EU-lidstaat kunnen Nederlandse scholen rechtstreeks certificering aanvragen via het NEBS. De oproep staat het hele jaar open — voor alle onderwijsniveaus.

maritime-forum.ec.europa.eu →
05 — Internationale bronnen

Literatuur & referentiekaders.

Fundamentele documenten en partnerprogramma's voor onderwijzers, curriculumontwerpers en onderzoekers op het gebied van oceaangeletterdheid.

IOC-UNESCO · Wereldwijd

Portaal Oceaangeletterdheid

Het UNESCO-centrum voor beleid, materialen en het kader van de Verklaring van Venetië over oceaangeletterdheid.

oceanliteracy.unesco.org →
Europese Commissie

Ocean Literacy & Blue Skills

Het gedeelte van het Maritime Forum gewijd aan de Missie Oceaan en de EU4Ocean-Coalitie.

maritime-forum.ec.europa.eu →
EMSEA

European Marine Science Educators Association

Het beroepsnetwerk waar het concept van Blauwe Scholen voor het eerst werd besproken.

emseanet.eu →
NMEA · VS

National Marine Educators Association

De Amerikaanse beroepsorganisatie die USA Blue Schools huisvest, met rijke bronnen voor mariene opvoeders.

marine-ed.org →
UN Ocean Decade

Decennium van de Oceaan 2021–2030

Het VN-decennium voor oceaanwetenschap in dienst van duurzame ontwikkeling, dat acties van Blauwe Scholen erkent.

oceandecade.org →
Archieven · 2004–

The College of Exploration

Partnerinstelling die de archieven van het Kader voor Oceaangeletterdheid bewaart, vanaf de oprichtingsdocumenten.

coexploration.org →